Konteyner yükleme ve tahliye gözetimi; konteynerlerin sayısının, mühür ve dış durumlarının ve gemideki istif yerlerinin operasyon sırasında bağımsız olarak kontrol edilip kayıt altına alınmasıdır. Amaç, kayıtlarla saha arasındaki farkları ve hasarları oluştukları anda belgelemektir.
Konteyner Yükleme ve Tahliye Gözetimi nedir?
Konteyner gözetiminde amaç; gemiye yüklenen veya gemiden tahliye edilen konteynerlerin kayıtlarla uyumlu olup olmadığını ve operasyon sırasında hasar görüp görmediğini bağımsız olarak tespit etmektir.
Gözetmen konteyner numaralarını, mühür numaralarını, dış hasarları ve gerektiğinde gemideki istif yerinin (bay plan) plana uygunluğunu kontrol eder. Liste dışı, hasarlı veya mühür uyumsuzluğu bulunan konteynerler operasyon sırasında ilgili taraflara bildirilir.
Kuru yük konteynerlerinin yanı sıra open top, flat rack ve frigorifik (reefer) konteynerler gibi özel tiplerde ek kontroller gerekebilir. Örneğin reefer konteynerlerde set sıcaklığı ve ünitenin çalışır durumda olup olmadığı, flat rack üzerindeki yüklerde ise bağlama ve branda durumu gözlemlenebilir.
Gözetim tüm operasyonu veya yalnızca belirli bir müşteriye ait konteynerleri kapsayacak şekilde planlanabilir; kapsam teklif aşamasında netleşir.
Neden önemlidir?
Konteyner taşımacılığında yükün içeriği çoğu zaman gözetmen tarafından görülmez; bu nedenle mühür bütünlüğü ve konteynerin dış durumu, yükün el değiştirdiği her noktada sorumluluğun belirlenmesinde temel göstergedir.
Elleçleme sırasında oluşan çarpma, delinme veya köşe dökümü (corner casting) hasarları operasyon anında kayda geçirilmezse, hasarın terminalde mi, gemide mi yoksa kara taşımasında mı oluştuğu sonradan tespit edilemeyebilir.
Yanlış konteynerin yüklenmesi veya yüklenmesi gereken bir konteynerin rıhtımda kalması (short shipment) gibi durumların operasyon sırasında fark edilmesi, gecikme ve ek maliyetlerin önüne geçilmesine yardımcı olur.
Kimler için?
- Konteyner yükü gönderen ve teslim alan yük sahipleri
- Konteyner operasyonlarını bağımsız olarak izletmek isteyen hat, acente ve kiracılar
- Hasar veya eksik iddialarında belgeye ihtiyaç duyan sigorta tarafları
- Yüksek değerli veya hassas yükleri konteynerle sevk eden firmalar
- Özel tip (reefer, open top, flat rack) konteyner operasyonu bulunan taraflar
Hizmet kapsamı
- Konteyner numarası ve adet kontrolü
- Mühür numaralarının kontrolü, kaydı ve listeyle karşılaştırılması
- Konteynerlerin dış hasar kontrolü (göçük, delik, köşe ve kapı hasarı)
- Kapı kilit mekanizmaları ve conta bölgelerinin görsel kontrolü
- İstif yerinin bay plana uygunluğunun gözlemlenmesi (talep halinde)
- Reefer konteynerlerde set sıcaklığı ve ünite durumunun gözlemlenmesi (talep halinde)
- Flat rack ve open top konteynerlerde yük bağlama ve örtü durumunun gözlemlenmesi
- Hasarlı veya uyumsuz konteynerlerin fotoğraflı kaydı
Kesin kapsam, operasyonun niteliğine göre teklif aşamasında belirlenir.
Kritik kontrol noktaları
- 01Mühür bütünlüğü
- Mühür numarasının listeyle uyumu, mühürün sağlam ve doğru konumda takılı olup olmadığı ve kurcalama belirtisi bulunup bulunmadığı kontrol edilir.
- 02Dış yapı ve kapılar
- Yan duvar, tavan ve kapılarda göçük, delik, yırtık ve kaynak izi; kapı kollarında ve kilit çubuklarında eğilme veya eksik parça olup olmadığına bakılır.
- 03Numara ve liste uyumu
- Konteyner numarası ve tipi yükleme veya tahliye listesiyle eşleştirilir; listede olmayan ya da listede olup sahada bulunmayan konteynerler ayrıca kaydedilir.
- 04İstif yeri
- Talep halinde konteynerin gemideki bay, sıra ve kat konumunun plana uygunluğu gözlemlenir; tehlikeli yük ve ağır konteynerlerin yerleşimi özellikle takip edilir.
- 05Özel tip konteynerler
- Reefer ünitesinin çalışır durumda olup olmadığı ve görünen set değeri, flat rack üzerindeki yükün bağlantısı ve open top brandasının durumu not edilir.
Süreç nasıl işler?
- 01
Liste ve plan
Yükleme/tahliye listesi, mühür numaraları ve varsa istif planı alınır; gözetlenecek konteyner grubu belirlenir.
- 02
Saha kontrolü
Konteynerler operasyon sırasında numara, mühür ve dış durum açısından kontrol edilir.
- 03
Uygunsuzluk bildirimi
Liste dışı, hasarlı ya da mühür uyumsuzluğu olan konteynerler anında ilgili taraflara bildirilir.
- 04
Rapor
Kontrol sonuçları, fotoğraflar ve uygunsuzluk listesi rapor olarak iletilir.
Sizden istenen bilgiler
- Gemi adı, liman ve operasyon zamanı
- Yükleme veya tahliye listesi (konteyner ve mühür numaraları)
- Gözetlenecek konteynerlerin kapsamı (tüm operasyon veya belirli bir grup)
- Özel tip konteynerler ve varsa özel talimatlar (ör. set sıcaklığı)
- Varsa istif planı
Raporlama
- Konteyner kontrol listesi
- Hasar ve uygunsuzluk raporu
- Fotoğraf ekleri
Rapor içeriği ve formatı talebinize göre belirlenir.
Terimler
- Bay plan
- Konteynerlerin gemideki konumunu bay, sıra (row) ve kat (tier) numaralarıyla gösteren istif planıdır.
- Mühür (Seal)
- Konteyner kapısına takılan, numaralı ve tek kullanımlık kilit elemanıdır; konteynerin kapandıktan sonra açılıp açılmadığının göstergesidir.
- Köşe dökümü (Corner casting)
- Konteynerin sekiz köşesinde bulunan ve kaldırma, istif ve bağlama için kullanılan çelik bağlantı parçasıdır.
- Short shipment
- Yükleme listesinde yer aldığı halde gemiye yüklenmeyen ve rıhtımda kalan yük veya konteynerdir.
Sık sorulan sorular
Konteynerlerin içi de kontrol edilir mi?
Standart konteyner gözetimi dış durum, numara ve mühür kontrolünü kapsar. İç kontrol veya konteynere yükleme (stuffing) gözetimi ayrıca talep edilmesi gereken bir kapsamdır.
Mühür uyumsuzluğu tespit edilirse ne olur?
Uyumsuzluk fotoğraflarla kayıt altına alınır ve operasyon sırasında ilgili taraflara bildirilir; sonraki adımlara taraflar karar verir.
Hizmet yalnızca belirli konteynerler için alınabilir mi?
Evet. Gözetim tüm operasyon için ya da belirli bir yük grubuna ait konteynerler için planlanabilir.
Reefer konteynerler için ne kontrol edilir?
Talep halinde ünitenin çalışıp çalışmadığı, ekranda görünen set ve mevcut sıcaklık değerleri ve gemide güç bağlantısının yapılıp yapılmadığı gözlemlenir. Yükün iç sıcaklık ölçümü ayrı bir kapsamdır.
Konteyner gözetimi ile puantör hizmeti arasındaki fark nedir?
Puantör esas olarak birim sayımı yapar. Konteyner gözetimi ise sayımın yanında mühür, dış hasar ve istif uyumunu da kayıt altına alır.