Bay Plan Nedir, Nasıl Okunur? Konteyner İstif Konumunu Anlamak

Bay, konteynerin geminin boyuna eksenindeki konumunu gösterir ve genellikle baştan kıça doğru artan numaralarla ifade edilir. Row, konteynerin geminin enine eksenindeki sırasını; tier ise dikey konumunu, yani kaçıncı katta olduğunu gösterir.

Bu üç değer birlikte okunduğunda konteynerin gemideki yeri tekil olarak belirlenir. Böylece terminal, gemi ve hat aynı konteyner hakkında konuşurken aynı noktayı tarif etmiş olur.

Bay plan, terminal planlamacısı ile geminin yük zabiti arasında sürekli güncellenen bir çalışma belgesidir. Yükleme öncesinde hazırlanan ön plan, operasyon sırasında yapılan değişikliklerle son haline gelir ve gemi limandan ayrılmadan önce taraflarla paylaşılır.

Yaygın uygulamada tek numaralı bay'ler (01, 03, 05 gibi) 20 ayaklık konteyner konumlarını gösterir. 40 ayaklık bir konteyner iki adet 20 ayaklık konumu kapladığı için aradaki çift numarayla ifade edilir; örneğin 01 ve 03 numaralı bay'leri kaplayan 40 ayaklık konteyner 02 numaralı bay'de gösterilir.

Bu nedenle planda çift numaralı bir bay gördüğünüzde, o konumda 40 ayaklık (veya daha uzun) bir konteyner bulunduğunu anlayabilirsiniz. Aynı bay bölümünde 20 ve 40 ayaklık konteynerlerin nasıl karıştırılabileceği geminin yapısına ve istif kurallarına bağlıdır.

Row numaraları geminin merkez hattından dışa doğru verilir. Kıça bakıldığında sancak tarafındaki sıralar tek numaralarla (01, 03, 05), iskele tarafındakiler çift numaralarla (02, 04, 06) gösterilir. Sıra sayısı tek olan gemilerde merkez hattaki sıra 00 olarak numaralandırılır.

Tier numaraları alttan yukarı doğru çift sayılarla artar. Ambar içindeki katlar genellikle 02'den başlar (02, 04, 06), güverte üstündeki katlar ise genellikle 80 veya 82'den başlayarak devam eder. Bu sayede kodun son iki hanesine bakarak konteynerin ambar içinde mi güvertede mi olduğu hemen anlaşılır.

İstif planı yalnızca konteynerleri sığdırmak için değil, geminin emniyeti ve operasyon verimliliği için hazırlanır. Plancı birçok kısıtı aynı anda gözetir.

Ağırlık dağılımı özellikle önemlidir. Ağır bir konteynerin hafif konteynerlerin üzerine yerleştirilmesi istif emniyetini zayıflatır ve bağlama sistemine aşırı yük bindirir. Bu nedenle doğru beyan edilmiş konteyner ağırlıkları, iyi bir planın ön koşuludur.

Konteyner istif bilgisi taraflar arasında genellikle BAPLIE adı verilen standart elektronik mesajla paylaşılır. Bu mesaj, her konteynerin konumunu, numarasını, ağırlığını, tahliye limanını ve özel durumlarını (tehlikeli yük, reefer, boyut dışı gibi) içerir.

Görsel bay plan çıktıları ise her bay'in kesitini gösterir ve sahada konteynerin yerini kontrol etmek için kullanılır. Yükleme sırasında yapılan değişiklikler sonucunda son durumu gösteren nihai plan, gemi ve sonraki limanlar için esas alınır.

Konteynerin plandan farklı bir konuma yerleştirilmesi; tahliye limanında yanlış konteynerin indirilmesine, gereksiz yer değiştirmelere, tehlikeli yük ayrıştırma kurallarının ihlaline veya reefer konteynerin elektrik bağlantısı olmayan bir konuma konmasına yol açabilir.

Bu nedenle bazı operasyonlarda, özellikle tehlikeli yük, reefer veya ağır konteynerler söz konusu olduğunda, istif yerinin plana uygunluğu sahada gözlemlenir. Gözlem, istif planını değiştirmek için değil, uygunsuzluğu tespit edip ilgili taraflara bildirmek için yapılır.

Konteyner yükleme gözetiminde istif yeri kontrolü genellikle talep halinde kapsama alınır ve belirli konteyner grupları için yapılır. Gözetmen, konteynerin gerçek konumunu plandaki konumla karşılaştırır ve farklılıkları kaydeder.

Karan Gözetim, Gemlik merkezli olarak konteyner yükleme ve tahliye gözetimi hizmeti sunar; istif kontrolünün kapsamı teklif aşamasında netleşir.