Port Captain Hizmeti

Port captain, armatör veya kiracı adına limanda bulunarak geminin yük operasyonunu planlayan, gemi ile terminal arasındaki koordinasyonu yürüten ve operasyonun verimli ve güvenli ilerlemesini takip eden temsilcidir. Görevin odağında geminin limanda geçirdiği süre ve operasyon planının uygulanması vardır.

Port Captain Hizmeti nedir?

Port captain; geminin limandaki süresini ve operasyon verimliliğini doğrudan etkileyen kararların sahada takip edilmesini sağlar. Yükleme planının uygulanması, terminal ile iş programının koordinasyonu ve gemi kaptanıyla iletişim bu görevin temel parçalarıdır.

Gemi varmadan önce port captain; yük listesini, ön istif planını, liman kısıtlarını (draft, rıhtım uzunluğu, ekipman) ve terminalin çalışma düzenini gözden geçirir. Böylece operasyon başlamadan olası darboğazlar tespit edilip ilgili taraflarla paylaşılır.

Operasyon sırasında port captain, gemi zabitleri, stevedor, terminal planlama ve acente arasında köprü görevi görür. Ambar sırasının, gang sayısının ve istif planının sahada uygulanmasını takip eder; plan değişikliği gerektiğinde temsil ettiği tarafın onayıyla güncellemeleri koordine eder.

Özellikle proje yükü, karışık genel kargo veya sıkı zaman planı olan operasyonlarda armatör ve kiracıya sahada bir karar desteği sağlar. Görevin hangi aşamaları kapsayacağı teklif aşamasında netleşir.

Konteyner terminalinde gemi yanında operasyon planını değerlendiren saha ekibi

Neden önemlidir?

Geminin limanda geçirdiği her ek saat, armatör ve kiracı için doğrudan maliyet anlamına gelir. Operasyonun sahada planlı şekilde yönetilmesi, beklemelerin ve verimsiz çalışma sürelerinin azaltılmasına katkı sağlar.

İstif planının sahada doğru uygulanması; geminin trim ve stabilite gereksinimlerinin karşılanması, tahliye limanlarında yeniden istif (restow) ihtiyacının önlenmesi ve yük hasarı riskinin azaltılması açısından önemlidir.

Operasyon boyunca tutulan zaman ve olay kayıtları, statement of facts ile karşılaştırma yapılmasına ve laytime veya off-hire gibi konularda temsil edilen tarafın elinde bağımsız veri bulunmasına yardımcı olur.

Kimler için?

Limanda sahada temsil edilmek isteyen armatörler
Operasyon süresini ve verimliliğini yakından takip etmek isteyen kiracılar
Karmaşık yük operasyonu planlayan proje lojistiği firmaları
Limanda kendi personeli bulunmayan gemi işletmecileri
Birden fazla limana uğrayan seferlerde istif planının korunmasını önemseyen operatörler

Hizmet kapsamı

Gemi varış öncesi operasyon planı, yük listesi ve ön istif planının gözden geçirilmesi
Liman ve terminal kısıtlarının (draft, rıhtım, ekipman, çalışma saatleri) değerlendirilmesi
Gemi, terminal, acente ve stevedor arasında koordinasyon
Yükleme / istif planının sahada uygulanmasının takibi
Ambar sırası ve gang dağılımının takibi
Trim ve draft gereksinimlerine ilişkin gemi kaptanıyla iletişim
Operasyon süresi, duraklamalar ve sebeplerinin kaydı
Temsil edilen tarafa günlük durum bildirimi

Kesin kapsam, operasyonun niteliğine göre teklif aşamasında belirlenir.

Kritik kontrol noktaları

01Plan ile uygulama: Onaylanan istif planı ile ambarlara fiilen yüklenen yük karşılaştırılır; sapmalar tespit edildiğinde gemi ve terminal ile birlikte düzeltme yolu aranır.
02Operasyon hızı: Gang sayısı, ekipman kullanımı ve ambar sırası takip edilir; operasyonu yavaşlatan darboğazlar nedenleriyle birlikte kayda geçirilir.
03Gemi kısıtları: Kaptanın trim, draft ve stabilite gereksinimleri ile ambar ve güverte yük sınırları operasyon boyunca göz önünde tutulur.
04Duraklamalar: Hava, ekipman, yük bekleme ve terminal kaynaklı duraklamalar başlangıç ve bitiş saatleriyle kaydedilir; sorumluluk dağılımı açısından nedenleri ayrıca not edilir.
05Bilgi akışı: Gemi, terminal ve temsil edilen taraf arasında bilgi akışının zamanında sağlandığı ve kararların yazılı olarak teyit edildiği takip edilir.

Süreç nasıl işler?

01
Ön planlama
Gemi bilgileri, yük planı ve liman koşulları değerlendirilir; operasyon programı oluşturulur.
02
Varış koordinasyonu
Gemi yanaşmadan önce terminal ve acente ile iş programı ve ambar sırası netleştirilir.
03
Operasyon yönetimi
Operasyon boyunca plan takip edilir, sorunlar ilgili taraflarla çözülür ve temsil edilen tarafa düzenli bilgi verilir.
04
Kapanış raporu
Operasyon süresi, olaylar ve sonuçlar temsil edilen tarafa raporlanır.

Sizden istenen bilgiler

Armatör veya kiracı bilgisi ve yetki kapsamı
Gemi bilgileri, yük listesi ve ön istif planı
Liman, terminal ve acente bilgileri
Operasyon takvimi ve varsa charter party'deki ilgili şartlar
Günlük bildirimlerin formatı ve iletileceği kişiler

Raporlama

Günlük operasyon bildirimleri
Zaman ve duraklama kayıtları
Operasyon sonu raporu

Rapor içeriği ve formatı talebinize göre belirlenir.

Terimler

Stevedor: Gemiye yükleme ve gemiden tahliye işlemlerini fiilen gerçekleştiren liman işçisi veya bu hizmeti veren firmadır.
Gang: Bir ambarda veya elleçleme noktasında birlikte çalışan stevedor ekibidir; operasyon hızı büyük ölçüde gang sayısına bağlıdır.
Restow: Yükün gemide bir konumdan başka bir konuma taşınması ya da tahliye edilip yeniden yüklenmesidir; genellikle istif planı hatalarından kaynaklanan ek bir maliyettir.
Off-hire: Zaman çarterinde geminin sözleşmede belirtilen nedenlerle hizmet veremediği ve kira bedelinin işlemediği süredir.

Sık sorulan sorular

Port captain ne iş yapar?

Armatör veya kiracı adına limanda operasyonu planlar ve takip eder; gemi, terminal ve acente arasındaki koordinasyonu yürütür.

Port captain ile süper cargo arasındaki fark nedir?

Port captain genellikle armatör veya kiracı adına geminin limandaki operasyonunu yönetir. Süper cargo ise yükün sahibi veya kiracı adına yüke ilişkin talimatların uygulanmasını takip eder. Görev tanımları sözleşmeye göre değişebilir.