Reefer, Open Top ve Flat Rack Konteyner Operasyonlarında Nelere Dikkat Edilmeli?

Reefer (frigorifik) konteyner, kendi soğutma ünitesine sahip, iç sıcaklığı belirli bir değerde tutmak üzere tasarlanmış yalıtımlı konteynerdir. Meyve, sebze, et, süt ürünleri ve bazı ilaç ve kimyasallar gibi sıcaklığa duyarlı yüklerin taşınmasında kullanılır.

Ünite, konteynerin bulunduğu yerde elektrik bağlantısına ihtiyaç duyar. Terminalde reefer prizlerine, gemide reefer konumlarındaki prizlere, kara taşımasında ise jeneratör setine (genset) bağlanır. Bağlantının kesildiği her süre, yük sıcaklığında değişikliğe yol açabilecek bir risk anıdır.

Gözetim kapsamında reefer kontrolü genellikle ünitenin dışarıdan gözlemlenmesiyle sınırlıdır. Ekranda görünen değerler ve ünitenin genel durumu kaydedilir.

Ekranda görülen değerler, ünitenin o anki durumunu gösterir; yük sıcaklığının doğru olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle raporda, değerlerin ünite ekranından okunduğu ve yükün içten ölçülmediği açıkça belirtilir.

PTI (pre-trip inspection), reefer ünitesinin yükleme öncesinde teknik olarak kontrol edilip çalışırlığının doğrulanmasıdır. Genellikle konteyner sahibi veya hat tarafından yapılır ve konteyner üzerinde bir etiketle belgelenebilir. PTI yapılmamış bir ünite yolculuk sırasında arıza riski taşır.

Ön soğutma konusunda ise yaygın bir yanlış anlama vardır: Reefer konteyner yükü soğutmak için değil, yükü belirli bir sıcaklıkta tutmak için tasarlanmıştır. Yükün konteynere istenen sıcaklığa yakın bir değerde yüklenmesi önemlidir. Konteynerin kendisinin ön soğutulup soğutulmayacağı ise yük türüne ve yükleme koşullarına göre değişir; sıcak ortamda kapıların açık tutulduğu ön soğutulmuş bir konteynerde yoğuşma oluşabilir.

Open top konteynerler, üstten vinçle yüklenmesi gereken veya standart konteynerin yüksekliğini aşan yükler için kullanılır. Üst kısmı, çıkarılabilir tavan çubukları (roof bows) üzerine gerilen bir branda ile kapatılır.

Kontrolde brandanın yırtık veya delik içerip içermediği, tüm bağlama halkalarından geçirilip geçirilmediği ve gümrük kablosunun doğru takılıp takılmadığına bakılır. Yük branda seviyesini aşıyorsa konteyner boyut dışı kabul edilir ve istif konumu buna göre planlanır. Gevşek bir branda, yolculuk sırasında yükün ıslanmasına yol açabilir.

Flat rack konteynerler, yan duvarları olmayan ve iş makinesi, trafo, büyük boru veya çelik konstrüksiyon gibi ağır ya da hacimli yüklerin taşınmasında kullanılan platformlardır. Yük konteynerin genişliğini veya yüksekliğini aştığında boyut dışı (out-of-gauge, OOG) yük olarak adlandırılır.

Bu yüklerde en önemli konu bağlama ve sabitlemedir. Zincir, sapan veya gerdirme halatlarının sayısı, açısı ve durumu, yük altındaki takozlar ve yükün flat rack üzerinde dengeli dağılıp dağılmadığı gözlemlenir. CTU Kodu, yükün konteyner içinde veya üzerinde sabitlenmesi konusunda yaygın olarak başvurulan bir rehberdir.

Tahliyede reefer konteynerlerin elektrikten ayrıldığı saat ile terminalde yeniden bağlandığı saat arasındaki süre önemlidir. Uzun süre bağlantısız kalan bir reefer, özellikle sıcak havalarda yük sıcaklığında sapmaya yol açabilir; bu nedenle bağlantı saatleri kayda geçirilmelidir.

Flat rack ve open top konteynerlerde ise yolculuk sırasında bağlamaların gevşeyip gevşemediği, branda hasarı ve yükte deniz suyu izi bulunup bulunmadığı kontrol edilir. Boyut dışı yükler genellikle özel kaldırma ekipmanı gerektirdiği için elleçleme sırasında hasar riski de daha yüksektir.

Özel tip konteyner kontrolleri genellikle standart konteyner gözetimine ek olarak talep edilir. Reefer için set sıcaklığı talimatı, flat rack ve open top için yük bilgisi ve elleçleme talimatları gözetimden önce paylaşılmalıdır. Konteyner içindeki yük sıcaklığının ölçülmesi gibi işlemler ayrı bir kapsam gerektirir.

Karan Gözetim, Gemlik merkezli olarak konteyner yükleme ve tahliye gözetimi hizmeti sunar; özel tip konteyner kontrollerinin kapsamı teklif aşamasında netleşir.