Pre-loading survey, yük gemiye yüklenmeden önce yükün mevcut durumunun bağımsız olarak tespit edilip fotoğraflarla belgelendiği incelemedir. Yükleme öncesinde var olan hasar ve kusurların sonradan taşıma hasarı olarak değerlendirilmesini önlemeye yardımcı olur.
Pre-Loading Survey nedir?
Pre-loading survey; yük rıhtımda, sahada veya depoda beklerken, gemiye yüklenmeden önce yapılır. Gözetmen yükün ambalajını, işaretlerini, görünür hasarlarını, pas, ıslanma veya deformasyon gibi kusurlarını inceler ve kayıt altına alır.
İnceleme özellikle çelik ürünlerinde yaygındır. Sıcak ve soğuk haddelenmiş rulolar, levhalar, inşaat demiri, profil ve borular gibi ürünlerde yüzey pası, kenar hasarı, ambalaj yırtığı ve bağ çemberlerinin durumu tek tek değerlendirilir. Proje yükü ve makinelerde ise koruyucu kaplamalar, açıkta kalan parçalar ve kaldırma noktaları gözlemlenir.
Tespitler yük kalemi bazında, genellikle rulo veya paket numarasıyla eşleştirilerek kaydedilir. İnceleme yükün tamamında veya taraflarca kararlaştırılan bir örnekleme oranıyla yapılabilir; yöntem teklif aşamasında netleşir.
Bu kayıtlar, gerektiğinde konşimentoya düşülecek şerhler (B/L clausing) ve sonradan doğabilecek hasar taleplerinin değerlendirilmesi için taraflara belgeli bir başlangıç noktası sağlar.
Neden önemlidir?
Taşıyan, yükü konşimentoda belirtilen görünür durumda teslim almış sayılır. Yükleme öncesindeki pas veya mekanik hasarlar kayda geçirilmezse, tahliye limanında tespit edilen kusurların sorumluluğu taşıyana yöneltilebilir. Pre-loading survey bu nedenle özellikle armatör ve P&I tarafından talep edilir.
Yükleme öncesi tespitler, temiz konşimento (clean B/L) düzenlenip düzenlenemeyeceği ya da hangi şerhlerin düşüleceği konusunda gemi kaptanına ve taraflara somut dayanak sunar. Şerhlerin belgesiz veya genel ifadelerle düşülmesi ise yük sahibiyle anlaşmazlığa ve akreditif sorunlarına yol açabilir.
Sahada depolama koşullarının gözlemlenmesi, yükün yükleme öncesinde yağmura veya zemindeki suya maruz kalıp kalmadığının belirlenmesine yardımcı olur; bu bilgi sonradan ıslanma kaynaklı hasar iddialarında belirleyici olabilir.
Kimler için?
- Çelik ürünleri, proje yükü ve genel kargo taşıtan armatör ve kiracılar
- Konşimento şerhleri için bağımsız tespite ihtiyaç duyan gemi kaptanları ve acenteler
- Yükün sevk öncesi durumunu belgelemek isteyen ihracatçılar
- Hasar risklerini değerlendiren P&I ve yük sigortası tarafları
- Yükün sevk öncesi durumuna ilişkin bağımsız kayıt talep eden alıcılar
Hizmet kapsamı
- Yükün ambalaj ve genel görünüm kontrolü
- Pas (atmosferik pas, beyaz pas vb.) ve ıslanma belirtilerinin tespiti
- Ezilme, bükülme, kenar hasarı ve teleskoplanma gibi mekanik kusurların tespiti
- Bağ çemberleri, etiketler ve koruyucu ambalajın durumunun kontrolü
- Markalama ve adet bilgisinin yük listesiyle karşılaştırılması
- Yükün sahada depolanma koşullarının gözlemlenmesi (zemin, örtü, yağışa maruziyet)
- Tespitlerin fotoğraflarla ve yük kalemi bazında kaydı
- Konşimento şerhleri için önerilen ifadelerin hazırlanması (talep halinde)
Kesin kapsam, operasyonun niteliğine göre teklif aşamasında belirlenir.
Kritik kontrol noktaları
- 01Pas ve oksidasyon
- Pasın yüzeysel mi yoksa yaygın mı olduğu, ambalaj altında mı yoksa açık yüzeyde mi bulunduğu ayrıştırılır; mümkün olan durumlarda tatlı su ve tuzlu su kaynaklı ıslanma ayrımı için gözlem notu alınır.
- 02Mekanik hasar
- Rulo kenarlarında ezilme, levha ve profillerde bükülme, borularda ağız hasarı gibi kusurlar yerleri ve yaklaşık boyutlarıyla kaydedilir.
- 03Ambalaj bütünlüğü
- Koruyucu kâğıt, folyo veya metal kaplamadaki yırtıklar ile kopuk ya da gevşek bağ çemberleri tespit edilir; ambalaj hasarının ürüne ulaşıp ulaşmadığı not edilir.
- 04Kimlik eşleştirme
- Her kalemin rulo, paket veya parça numarası yük listesiyle eşleştirilir; listede olmayan veya numarası okunmayan kalemler ayrıca belirtilir.
- 05Depolama koşulları
- Yükün zemine doğrudan temas edip etmediği, üzerinin örtülü olup olmadığı ve sahada su birikintisi bulunup bulunmadığı gözlemlenir.
Süreç nasıl işler?
- 01
Bilgi toplama
Yük listesi, istif sahası, yükleme planı ve talep eden tarafın beklentileri alınır; inceleme yöntemi ve örnekleme oranı belirlenir.
- 02
Saha incelemesi
Yük kalemleri sahada tek tek veya örnekleme ile incelenir, görünür kusurlar kayıt altına alınır.
- 03
Belgelendirme
Tespitler fotoğraflarla eşleştirilir; yük kalemi ve kusur türüne göre sınıflandırılır.
- 04
Bulguların paylaşılması
Önemli bulgular yükleme başlamadan önce talep eden tarafa ve gerektiğinde gemi kaptanına aktarılır.
- 05
Rapor
Bulgular rapora dönüştürülerek taraflara iletilir ve gerektiğinde konşimento şerhleri için kullanılır.
Sizden istenen bilgiler
- Yük listesi / packing list
- Yükün bulunduğu saha veya depo bilgisi
- Gemi adı ve planlanan yükleme tarihi
- İncelemenin tamamı mı yoksa örnekleme ile mi yapılacağı
- Raporun iletileceği taraflar
Raporlama
- Yükleme öncesi durum tespit raporu
- Kalem bazlı fotoğraf ekleri
- Kusur ve uygunsuzluk listesi
- Önerilen konşimento şerhleri listesi (talep halinde)
Rapor içeriği ve formatı talebinize göre belirlenir.
Terimler
- Temiz konşimento (Clean B/L)
- Yükün görünür kusur olmaksızın, iyi durumda yüklendiğini belirten ve üzerinde olumsuz şerh bulunmayan konşimentodur.
- Konşimento şerhi (B/L clausing)
- Yükleme sırasında tespit edilen görünür kusurların konşimento veya mate's receipt üzerine yazılmasıdır.
- Atmosferik pas
- Çelik yüzeyinde nem ve havayla temas sonucu oluşan ince, yüzeysel pas tabakasıdır; ıslanma kaynaklı yoğun pastan ayrı değerlendirilir.
- Mate's receipt
- Yükün gemiye teslim alındığını gösteren ve yükleme sırasında tespit edilen kusurların not edildiği, konşimentoya esas belgedir.
Sık sorulan sorular
Pre-loading survey ne zaman yapılmalı?
Yük gemiye yüklenmeden önce, tercihen yükleme başlamadan kısa süre önce yapılır. Böylece yüklemeden önceki gerçek durum kayıt altına alınır.
Pre-loading survey hangi yükler için yaygın olarak istenir?
Özellikle çelik ürünleri gibi yüzey kusurlarının taşıma hasarıyla karışabileceği yüklerde ve proje yüklerinde sıkça talep edilir.
Pre-loading survey ile yükleme gözetimi aynı şey mi?
Hayır. Pre-loading survey yükün yükleme öncesi durumunu, yükleme gözetimi ise yükün gemiye aktarılma sürecini kayıt altına alır. İki hizmet birlikte de alınabilir.
Yükün tamamı mı inceleniyor?
Yükün miktarına, türüne ve tarafların beklentisine göre tamamı veya kararlaştırılan bir örnekleme oranı incelenir. Uygulanan yöntem raporda belirtilir.
Konşimento şerhlerine kim karar verir?
Şerh düşme yetkisi gemi kaptanına aittir. Pre-loading survey raporu, kaptanın ve tarafların bu kararı belgeye dayalı olarak vermesine destek olur.