Konteyner dış hasar kontrolü; konteynerin yan duvarları, tavanı, tabanı, köşe dikmeleri, köşe dökümleri ve kapılarının göçük, delik, çatlak veya deformasyon açısından incelenmesi ve bulguların konteyner numarasıyla birlikte kayda geçirilmesidir. Kontrol genellikle konteyner gemiye yüklenmeden veya gemiden tahliye edildikten hemen sonra, el değiştirme anında yapılır.
Dış hasar kontrolü neden el değiştirme anında yapılır?
Konteyner hasarlarının önemli kısmı elleçleme sırasında, örneğin vinçle kaldırma, istife yerleştirme veya kara aracına yükleme anında oluşur. Hasar o anda kayda geçirilmezse, terminalde mi, gemide mi yoksa kara taşımasında mı meydana geldiğini sonradan ayırt etmek zorlaşır.
Dış hasar ayrıca içerideki yük için bir uyarı işaretidir. Tavanda bir delik veya yan duvarda içe doğru bir göçük, yükün ıslanmış ya da ezilmiş olabileceğini gösterir; bu durum alıcının konteyneri açarken dikkatli olmasını ve gerekirse ortak tespit talep etmesini sağlar.
Pek çok terminal ve hat, konteyneri teslim alırken bir ekipman teslim belgesi (EIR) düzenler ve gözlemlenen hasarları bu belgeye işler. Bağımsız gözetim kaydı, bu belgelerle karşılaştırılabilecek ve yük tarafının kendi adına tuttuğu ayrı bir kayıt oluşturur.
Konteyner numarası nasıl doğrulanır?
Konteyner numarası; sahibini gösteren üç harf, ekipman türünü gösteren bir harf (genellikle U), altı haneli seri numarası ve bir kontrol hanesinden oluşur. Kontrol hanesi, önceki karakterlerden belirli bir hesapla türetildiği için numaranın yanlış okunup okunmadığını anlamaya yarar.
Saha kontrolünde numara konteynerin kapısında, yan duvarlarında ve tavanında aynı olmalıdır. Listedeki numara ile konteyner üzerindeki numara arasında tek bir hane farkı bile, yanlış konteynerin yüklenmesine veya kayıp konteyner arayışına neden olabilir.

En sık görülen konteyner hasar türleri nelerdir?
Hasarlar konumlarına ve oluşma biçimlerine göre sınıflandırılır. Saha raporlarında sık rastlanan türler şunlardır:
- Göçük: Yan duvar, tavan veya kapı panellerinde içe ya da dışa doğru deformasyon
- Delik ve yırtık: Panelde açıklık oluşturan, ışık veya su geçirebilecek hasar
- Çatlak: Özellikle kaynak hatları ve köşe bölgelerinde görülen kırılmalar
- Köşe dikmesi ve ray hasarı: Taşıyıcı elemanlarda eğilme veya bükülme
- Köşe dökümü (corner casting) hasarı: Kaldırma ve bağlama noktalarında çatlak veya deformasyon
- Kapı hasarı: Eğilmiş kilit çubukları, eksik kol, hasarlı menteşe veya conta
- Taban hasarı: Alt kirişlerde eğilme veya tabandan görülen açıklık
Saha kontrolü hangi sırayla yapılmalı?
Kontrolün her konteynerde aynı sırayla yapılması, bir noktanın atlanma riskini azaltır. Pek çok gözetmen konteynerin etrafında belirli bir yönde dolaşarak her yüzeyi sırasıyla inceler.
- Kapı yüzü: numara, mühür, kilit çubukları, kollar, menteşeler ve contalar
- Sağ yan duvar: göçük, delik, yama ve kaynak izleri
- Ön duvar: panel durumu ve köşe dikmeleri
- Sol yan duvar: göçük, delik, yama ve kaynak izleri
- Tavan: erişilebildiği ölçüde delik, göçük ve su birikintisi izi
- Alt kısım ve köşe dökümleri: erişim imkânına göre taban kirişleri ve dört köşe
- Etiketler: eski tehlikeli yük etiketleri ve uyumsuz işaretler
CSC plakası nedir, neden kontrol edilir?
CSC plakası, Konteynerlerin Güvenliğine İlişkin Uluslararası Sözleşme (CSC) kapsamında konteynerin onaylı olduğunu gösteren ve genellikle kapı üzerinde bulunan metal plakadır. Plakada üretim bilgileri, izin verilen azami brüt ağırlık ve istif değerleri gibi bilgiler yer alır.
Plakanın bulunmaması veya okunamaması, konteynerin emniyet onayı açısından soru işareti doğurur. Gözetmen bu durumu bir uygunsuzluk olarak not eder; konteynerin kullanıma uygun olup olmadığına ilişkin karar hat ve konteyner sahibine aittir.
Hasar kaydı nasıl tutulmalı?
Her hasar, konteyner numarası, hasarın konumu, türü ve yaklaşık boyutuyla birlikte kaydedilmelidir. Fotoğraflarda hem hasarın yakın görüntüsü hem de konteyner numarasının okunduğu genel bir görüntü bulunmalıdır.
Hasarın eski mi yoksa yeni mi olduğuna dair ipuçları da önemlidir. Pas tutmuş kenarlar, üzerine boya atılmış göçükler veya eski yamalar önceden var olan hasarı gösterirken, parlak metal yüzeyler ve taze çizikler yeni bir olaya işaret edebilir.
Hasar kaydında kullanılan ifadelerin tutarlı olması da önemlidir. Aynı türden bir hasarın bir konteynerde göçük, diğerinde ezik olarak yazılması, raporların karşılaştırılmasını zorlaştırır.
Dış hasar kontrolü konteyner içini kapsar mı?
Standart konteyner gözetimi dış kontrolü kapsar; konteynerin açılması ve içinin incelenmesi ayrı bir talep ve genellikle ilgili tarafların onayını gerektirir. Konteyner içindeki yükün istif ve bağlanması için CTU Kodu, sektörde yaygın olarak başvurulan bir uygulama rehberidir.
Karan Gözetim, Gemlik merkezli olarak konteyner yükleme ve tahliye gözetimi hizmeti verir; kapsam teklif aşamasında netleşir.
Sık sorulan sorular
Küçük göçükler de kayda geçirilmeli mi?
Evet. Küçük bir göçük tek başına önemsiz görünse de sonradan büyüyen bir hasarın başlangıcı olabilir veya başka bir hasarla karıştırılabilir. Kaydın eksiksiz olması, sonradan çıkabilecek tartışmaları azaltır.
Tavan kontrolü her zaman yapılabilir mi?
Tavan, konteyner istifteyken veya kaldırılırken her zaman tam olarak görülemez. Erişim imkânı olmadığında bu durum raporda belirtilir; kontrol edilemeyen alan kontrol edilmiş gibi gösterilmez.
Hasarlı konteyner gemiye yüklenebilir mi?
Bu karar hattın ve konteyner sahibinin değerlendirmesine bağlıdır. Gözetmen hasarı kaydeder ve bildirir; konteynerin yüklenmesi, değiştirilmesi veya onarıma gönderilmesi yetkili tarafların kararıdır.
Konular
- konteyner dış hasar kontrolü
- konteyner hasar türleri
- konteyner kontrol listesi
- csc plakası nedir
- konteyner numarası kontrol hanesi
- konteyner köşe dökümü hasarı