VGM (Doğrulanmış Brüt Ağırlık) Nedir? SOLAS Kuralı ve Uygulaması

Konteyner ağırlıklarının uzun süre yalnızca beyana dayalı olarak bildirilmesi, gerçek ağırlıkla beyan arasında ciddi farklara yol açabiliyordu. Yanlış beyan edilen ağırlıklar, geminin stabilite hesabını, istif planını ve konteyner sıralarının taşıyabileceği yükü doğrudan etkiler.

Fazla ağır konteynerlerin alt katlara yük bindirmesi, istif çökmeleri, denize konteyner düşmesi ve liman ekipmanında aşırı yüklenme gibi riskler, uluslararası düzeyde bir doğrulama kuralının getirilmesine neden oldu. Kural, bu nedenle bir belge formalitesinden çok bir emniyet önlemi olarak görülmelidir.

SOLAS kuralına göre VGM'yi elde etmek ve beyan etmekle yükümlü olan taraf, konşimentoda veya eşdeğer taşıma belgesinde yükleyici (shipper) olarak gösterilen taraftır. Yükleyici, tartımı kendisi yapabileceği gibi bir tartım hizmeti de kullanabilir; ancak beyanın sorumluluğu yükleyicide kalır.

Beyan, kaptana veya onun temsilcisine ve terminal temsilcisine, gemi istif planının hazırlanmasında kullanılabilecek kadar önceden iletilmelidir. Bu süre, uygulamada hat ve terminal tarafından belirlenen kesim saatlerine (VGM cut-off) bağlanır.

Kural, iki doğrulama yöntemi tanımlar. Hangisinin kullanılacağı yükleyicinin imkânlarına ve yük türüne bağlıdır; her iki yöntemde de kalibre edilmiş ve ulusal gereklere uygun tartı cihazları kullanılmalıdır.

Yöntem 1 genellikle kantara erişimi olan ve konteyneri kendi tesisinde dolduran yükleyiciler için pratiktir. Yöntem 2 ise çok sayıda aynı ağırlıkta ambalajın yüklendiği ve her birimin ağırlığının önceden bilindiği sevkiyatlarda tercih edilebilir. Hangi yöntem seçilirse seçilsin, hesap veya tartım kayıtlarının saklanması, sonradan bir soru çıktığında beyanın dayanağını göstermeyi kolaylaştırır.

VGM beyanı yazılı veya elektronik olabilir; hat ve terminaller genellikle kendi elektronik sistemleri üzerinden bildirim kabul eder. Beyanın şekli değişse de temel içerik benzerdir.

En sık hata, Yöntem 2'de konteynerin dara ağırlığının unutulması veya kapı üzerindeki dara değerinin doğrulanmadan kullanılmasıdır. Bağlama malzemesi, kalas ve takozların hesaba katılmaması da beyan ile gerçek ağırlık arasında fark yaratır.

Diğer yaygın sorunlar; tahmini ağırlıkların doğrulanmış gibi bildirilmesi, kalibrasyonu geçmiş tartı kullanılması ve son dakikada değişen yükün beyana yansıtılmamasıdır. Konteynerin içindeki ağırlığın bir tarafa yığılması ise toplam ağırlık doğru olsa bile ayrı bir risk oluşturur; bu konu CTU Kodu'nda yük dağılımı başlığı altında ele alınır.

VGM'si zamanında bildirilmeyen dolu bir konteyner, kural gereği gemiye yüklenmemelidir. Uygulamada konteyner terminalde bekletilir ve sonraki gemiye kalabilir; bu da ardiye, gecikme ve teslim tarihlerinin kaçırılması gibi ek maliyetlere yol açar.

Bazı terminaller, eksik beyan durumunda konteyneri kendi kantarında tartma imkânı sunabilir. Beyan edilen ağırlık ile terminal tartımı arasında fark çıkması halinde nasıl işlem yapılacağı ve kabul edilen toleranslar, ulusal idarenin düzenlemelerine ve terminal uygulamalarına göre değişir.

Bu nedenle VGM bildiriminin booking aşamasında planlanması, tartım için kantar randevusunun önceden alınması ve beyanın gönderilip gönderilmediğinin kesim saatinden önce teyit edilmesi önerilir.

VGM, yükleyicinin sorumluluğundadır ve konteyner yükleme gözetiminin olağan kapsamında yer almaz. Bununla birlikte gözetim sırasında konteyner numaralarının yükleme listesiyle karşılaştırılması, listede olup VGM eksikliği nedeniyle rıhtımda kalan konteynerlerin erken fark edilmesine yardımcı olabilir.

Karan Gözetim, Gemlik merkezli olarak konteyner yükleme ve tahliye gözetimi hizmeti sunar; kapsam teklif aşamasında netleşir.