Sayım sırasında hasarlı yük; birim sağlam sayımdan ayrılarak, hasarın türü, yeri ve kapsamı nesnel bir dille tarif edilerek, ilgili kaldırma ve işaret bilgisiyle birlikte not edilip fotoğraflanarak kaydedilir. Bu notlar yükleme limanında mate's receipt şerhlerine, tahliye limanında ise hasar raporlarına dayanak oluşturur.
Hasarlı yükün sayım anında kaydı neden önemlidir?
Bir yük hasarında ilk sorulan soru, hasarın ne zaman ve nerede oluştuğudur. Yükleme öncesinde mi vardı, elleçleme sırasında mı oldu, yoksa deniz yolculuğu sırasında mı meydana geldi? Bu sorunun cevabı, sorumluluğun hangi tarafa ait olduğunu belirlemede kritik rol oynar.
Puantör, yükü gemi bordasında tek tek gören kişidir. Bu nedenle sayım sırasında tutulan hasar notları, yükün teslim alındığı veya teslim edildiği andaki durumunu gösteren en doğrudan kayıtlardır. Sonradan hatırlanarak yazılan notlar ise aynı güveni sağlamaz.
Hangi durumlar hasar olarak not edilmelidir?
Puantör hasarın nedenini veya ciddiyetini değerlendirmek zorunda değildir; normal ve sağlam görünümden farklı olan her durumu kaydetmesi yeterlidir.
- Yırtık, delik veya yeniden dikilmiş torbalar
- Ezik, yırtık veya yeniden bantlanmış koliler
- Kırık veya eksik paletler, devrilmiş istifler
- Islak, lekeli veya nem izi taşıyan ambalajlar
- Çelik ürünlerde pas, ezik, çizik veya kenar hasarı
- Sızıntı yapan varil veya kaplar
- Okunmayan, eksik veya listeyle uyuşmayan işaretler
- Dökülen yük ve rıhtımdan toplanan süprüntü
Hasar notu nasıl yazılmalıdır?
İyi bir hasar notu kısa, açık ve doğrulanabilir olmalıdır. Not; hasarlı birim sayısını, birimin işaretini veya parti numarasını, hasarın türünü ve yerini, hangi kaldırmada görüldüğünü ve saatini içermelidir. Mümkünse fotoğraf numarası da eklenir.
Hasarın nedeni hakkında tahmin yürüten ifadelerden kaçınılmalıdır. Örneğin forklift çarpmış yazmak yerine palet köşesinde ezilme ve ambalajda yırtık görüldü demek daha doğrudur. Gözlem ile yorumun birbirinden ayrılması, kaydın taraflar nezdindeki güvenilirliğini artırır.
Aynı türden çok sayıda hasarlı birim bulunduğunda her birini ayrı ayrı uzun cümlelerle yazmak yerine, kısaltmaları önceden tanımlanmış standart ifadeler kullanmak işi hızlandırır. Ancak kullanılan ifadelerin rapor ekinde açıklanması gerekir.
Hasar önceden mi vardı, elleçlemede mi oluştu?
Yükleme limanında puantör, yükün rıhtımda veya depodan çıkarken görülen mevcut hasarını, elleçleme sırasında oluşan hasardan ayırt etmeye çalışmalıdır. Örneğin rıhtımda zaten ıslak olan bir balya ile kaldırma sırasında düşerek zarar gören bir balya farklı şekilde kaydedilir.
Elleçleme sırasında meydana gelen hasarlar genellikle stevedor şirketine ve gemi zabitine bildirilir; birçok limanda bu durum için ayrı bir stevedor hasar tutanağı düzenlenir. Hasarın oluştuğu anı gören puantörün notu, bu tutanağın en önemli dayanağıdır.
Tahliye limanında da benzer bir ayrım gerekir. Ambar açıldığında yükün ambar içindeki ilk görünümü, hasarın deniz yolculuğu sırasında mı yoksa tahliye sırasında mı oluştuğunu anlamaya yardımcı olur. Bu nedenle tahliyede ilk kaldırmalardan önce ambar içindeki durumun not edilmesi ve fotoğraflanması faydalıdır.
Damaged cargo report ve mate's receipt şerhi nedir?
Yükleme limanında gemiye alınan yük için birinci zabit tarafından mate's receipt düzenlenir. Yükte hasar veya eksiklik görüldüyse bu belgeye şerh düşülür ve şerhler genellikle konşimentoya da aktarılır. Şerhsiz konşimentoya clean, şerhli konşimentoya ise claused veya kirli konşimento denir. Puantörün hasar notları, bu şerhlerin dayanağını oluşturur.
Tahliye limanında ise sayım sırasında tespit edilen hasarlar bir damaged cargo report veya hasarlı yük listesinde toplanır. Bu rapor, alıcının teslim tutanağına düşeceği çekincelerin ve olası sigorta taleplerinin temel belgelerinden biridir.
Hasar fotoğrafları nasıl çekilmelidir?
Fotoğraf, hasar notunu destekleyen en güçlü kanıttır; ancak işe yaraması için belirli bir düzenle çekilmesi gerekir. Kötü çekilmiş bir fotoğraf, hangi birime ait olduğu anlaşılamadığında değerini büyük ölçüde kaybeder.
- Önce birimin ve çevresinin genel görünümünü, ardından hasarın yakın planını çekin
- Birimin işaretinin veya parti numarasının fotoğrafta okunur olmasına dikkat edin
- Hasarın boyutunu anlatmak için gerektiğinde ölçek olarak bir nesne kullanın
- Fotoğrafların tarih ve saat bilgisini değiştirmeyin, görüntüleri düzenlemeyin
- Her fotoğrafın numarasını ilgili kaldırma ve hasar notuyla eşleştirin
Hasarlı birimler toplam sayıma nasıl dahil edilir?
Hasarlı birimler toplam sayımdan düşülmez; toplamın içinde, sağlam ve hasarlı olarak ayrı ayrı gösterilir. Örneğin bir parselin toplam birim sayısı yazılırken bunlardan kaçının hasarlı olduğu ayrıca belirtilir. Böylece miktar mutabakatı ile hasar kaydı birbirine karışmaz.
Torbalı yüklerde yırtılan torbalardan dökülen yük ayrıca toplanabilir ve yeniden torbalanabilir. Bu durumda yeniden torbalanan birimler ile süprüntü miktarı ayrıca kaydedilmelidir. Karan Gözetim, Gemlik merkezli olarak puantör hizmeti sunar; hasar kaydının kapsamı teklif aşamasında netleşir.
Sık sorulan sorular
Hasarlı birim gemiye yüklenmeden ayrılabilir mi?
Bu karar yükleyiciye ve taraflar arasındaki anlaşmaya aittir. Puantör hasarlı birimi kaydeder ve bildirir; birimin ayrılması, değiştirilmesi veya şerhli olarak yüklenmesi ilgili tarafların kararıyla olur.
Hasarın fotoğrafla belgelenmesi yeterli mi?
Fotoğraf çok güçlü bir destektir, ancak tek başına yeterli değildir. Fotoğrafın hangi birime, hangi kaldırmaya ve hangi saate ait olduğunu gösteren yazılı not ile birlikte kullanılması gerekir.
Çelik ürünlerdeki pas her zaman hasar olarak kaydedilir mi?
Çelik ürünlerde yüzeysel atmosferik pas yaygındır ve genellikle ıslak pastan ayrı tarif edilir. Puantör görülen durumu nesnel olarak kaydeder; pasın niteliğine ilişkin değerlendirme genellikle gözetmen tarafından yapılır.
Konular
- hasarlı yük kaydı
- hasarlı yük tutanağı
- damaged cargo report nedir
- mate's receipt şerhi
- yük hasarı nasıl belgelenir
- tahliyede hasar tespiti