Puantör ne iş yapar? Görevleri, sorumlulukları ve çalışma düzeni

İngilizcede tally clerk olarak bilinen puantör, adetli yüklerin elleçlendiği operasyonlarda sayımı yürüten kişidir. Puantör; gemi, yükleyici, alıcı, terminal veya acente adına görevlendirilebilir. Aynı operasyonda birden fazla tarafın kendi puantörünü bulundurması da yaygındır.

Hangi taraf adına çalışırsa çalışsın, puantörün temel değeri tarafsız ve doğru kayıt tutmasıdır. Puantör yükü kabul veya reddetme kararı vermez; gördüğünü sayar ve yazar. Bu kayıtlar daha sonra konşimento, teslim tutanakları ve olası talepler için dayanak oluşturur.

Puantörün hizmet verdiği taraf, kayıtların kime raporlanacağını ve hangi formatta sunulacağını belirler. Bu nedenle görevlendirmenin başında sayım sonuçlarının kimlerle paylaşılacağı, fark ve hasar bildirimlerinin hangi kişiye yapılacağı netleştirilmelidir.

Puantörün iş tanımı yük türüne ve operasyonun yapısına göre değişse de temel görevler büyük ölçüde aynıdır.

Puantörün yeri, yükün geçtiği ve tek tek görülebildiği noktadır. Konvansiyonel yüklemede bu genellikle vincin yükü aldığı rıhtım noktası veya ambar ağzıdır. Ro-ro operasyonlarında rampa başı, depodan yapılan sevkiyatlarda ise depo kapısı tipik sayım noktalarıdır.

Gemi tarafının sayımına ship's tally, kara tarafının sayımına shore tally denir. İki tarafın aynı noktada eş zamanlı sayım yapması ve kayıtlarını düzenli aralıklarla karşılaştırması, farkların erken fark edilmesini sağlar. Puantör, sayım yaparken vinç salınım alanının ve araç trafiğinin dışında, güvenli bir konumda durmalıdır.

Depodan doğrudan gemiye sevk edilen yüklerde sayım iki noktada yapılabilir: depo çıkışında ve gemi bordasında. Bu iki sayımın karşılaştırılması, yükün depo ile rıhtım arasında kaybolup kaybolmadığını ya da başka bir alana sevk edilip edilmediğini gösterir.

Sayımın anlamlı olabilmesi için puantörün elinde neyi sayacağını tanımlayan belgeler bulunmalıdır. Bu belgeler sayıma başlamadan önce temin edilir.

Puantörlük basit bir sayma işi gibi görünse de saatlerce süren tekrarlı bir işte dikkati korumayı gerektirir. Gözden kaçan tek bir kaldırma, gün sonunda açıklanamayan bir farka dönüşebilir. Bu nedenle dikkat ve disiplin en temel niteliklerdir.

Bunun yanında yük türlerini ve ambalajları tanımak, işaretleri hızla okuyabilmek, hasarı nesnel bir dille tarif edebilmek ve stevedor, gemi zabitleri ve terminal personeliyle net iletişim kurabilmek önemlidir. Liman sahasında çalışıldığı için kişisel koruyucu donanım kullanımı ve vinç, forklift gibi ekipmanların çevresinde güvenli davranış da işin ayrılmaz bir parçasıdır.

Vardiya, belgelerin ve önceki vardiyanın devir notlarının alınmasıyla başlar. Puantör o vardiyada hangi ambarın çalışacağını, hangi parsellerin elleçleneceğini ve sayımın kaldığı noktayı öğrenir; gerekirse stevedor ekip şefiyle kaldırma düzenini konuşur.

Operasyon başladığında puantör sayım noktasında konumlanır ve her kaldırmayı geçtiği anda kaydeder. Molalarda ve vinç arızası gibi duraklamalarda sayımın kaldığı yer not edilir. Vardiya sonunda ara toplamlar çıkarılır, varsa karşı tarafın puantörüyle karşılaştırılır, açık konular yazılı olarak bir sonraki puantöre devredilir. Bu düzenli akış, uzun operasyonlarda bile kayıtların kesintisiz ve izlenebilir kalmasını sağlar.

Puantör hizmeti, birim birim sayılabilen yüklerde anlam taşır: torbalı yükler, paletli yükler, balyalar, koliler, rulo sac ve kâğıt, çelik profiller, borular, araçlar, iş makineleri ve konteynerler gibi. Birden fazla alıcıya ait parsellerin aynı gemide taşındığı genel kargo operasyonlarında parsel ayrımı da puantörün işinin önemli bir parçasıdır.

Dökme yüklerde birim sayımı mümkün olmadığından miktar genellikle başka yöntemlerle belirlenir. Karan Gözetim, Gemlik merkezli olarak puantör hizmeti sunar; vardiya düzeni ve kapsam teklif aşamasında netleşir.