Gemi Yükleme ve Tahliyede Sık Yapılan 8 Hata ve Önleme Yolları

Birinci hata, ambar kontrolünün atlanması veya yalnızca ambar ağzından bakılarak yapılmasıdır. Ambar köşelerindeki önceki yük artıkları ya da gevşek pas pulları yukarıdan görünmeyebilir. Önlem olarak ambar mümkün olduğunda içine inilerek kontrol edilmeli ve her ambar için ayrı kayıt tutulmalıdır.

İkinci hata, gözetim kapsamının operasyon başlamadan netleştirilmemesidir. Kimin adına, hangi aşamaların izleneceği ve raporda nelerin yer alacağı belirsiz kalırsa, kritik bir anın kayda geçmemesi riski doğar. Kapsam yazılı olarak ve gemi gelmeden belirlenmelidir.

Üçüncü hata, hasarlı veya şüpheli yükün ayrılmadan gemiye verilmesidir. Rıhtımda fark edilen ezik bir bobin veya yırtık torba, ambara girdikten sonra hem şerh hem de talep konusu olabilir. Şüpheli birimler yükleme dışı bırakılmalı ve karar sorumlu taraflara bırakılmalıdır.

Dördüncü hata, uygun olmayan elleçleme ekipmanıdır. Çelik bobinlerde zincir yerine uygun sapan kullanılmaması veya torbalı yükte kanca kullanılması doğrudan hasar yaratır. Ekipman operasyon başında gözlemlenmeli, uygunsuzluk anında bildirilmelidir.

Bu aşamada sık görülen bir başka sorun da iletişimdir. Gözlenen bir uygunsuzluğun yalnızca sözlü olarak iletilmesi veya operasyon bittikten sonra bildirilmesi, tarafların zamanında önlem almasını engeller. Bildirimlerin kısa da olsa yazılı yapılması ve saatinin not edilmesi iyi bir alışkanlıktır.

Beşinci hata, yağış başladığında ambar kapaklarının geç kapatılmasıdır. Çelik, kâğıt, tahıl ve gübre gibi yükler kısa süreli yağmurdan bile etkilenebilir. Yağmurun başladığı an, kapakların kapandığı an ve yeniden açıldığı an ayrı ayrı kaydedilmelidir.

Bu kayıtlar yalnızca yük durumu açısından değil, laytime hesabında yağmur duraklamalarının nasıl değerlendirileceği açısından da önemlidir. Saat bilgisi olmayan bir yağmur notu, sonradan tartışmayı çözmek için çoğu zaman yeterli olmaz.

Hava tahmininin operasyon planına dahil edilmemesi de benzer bir sorundur. Yağış beklenen saatlerde suya duyarlı yükün açıkta bekletilmemesi, kapak kapatma ekibinin hazır tutulması ve rıhtımdaki yükün örtülmesi gibi basit önlemler, hasar riskini belirgin şekilde azaltır.

Altıncı hata, fotoğrafların bağlamsız çekilmesidir. Tarihi, saati ve hangi ambara veya birime ait olduğu belli olmayan bir hasar fotoğrafı, delil değeri açısından zayıf kalır. Her fotoğrafın konumu ve zamanı not edilmeli, mümkünse birim numarası kadrajda görünmelidir.

Yedinci hata, duraklama nedenlerinin genel ifadelerle yazılmasıdır. Operasyonel nedenler gibi belirsiz bir ifade yerine ekipman arızası, yük bekleme veya terminal kaynaklı duraklama gibi somut nedenler ve etkilenen ambar ya da vinç belirtilmelidir.

Sekizinci hata, statement of facts ve benzeri belgelerin sahadaki kayıtlarla karşılaştırılmadan imzalanmasıdır. İmzalanan bir belgedeki hatalı saatin sonradan düzeltilmesi zordur. İtiraz gerekiyorsa operasyon sırasında veya hemen sonrasında yazılı olarak yapılmalıdır.

Tahliye limanında en sık görülen hata, yükün ambar içindeki durumunun tahliye başlamadan kayda geçirilmemesidir. Ambar kapakları açıldığında görülen ilk görüntü, ıslanma, kızışma veya istif kaynaklı hasarın kaynağına dair en değerli ipucunu verir ve tahliye başladıktan sonra kaybolur.

Diğer yaygın sorunlar; kepçe veya forklift kaynaklı hasarların gemide oluşmuş gibi kaydedilmesi, hasarlı birimlerin sağlam birimlerle aynı sahaya indirilmesi ve tahliye bitiminde ambarların tamamen boşaltıldığının kontrol edilmemesidir. Ambarda kalan yük, sonradan eksik iddiası olarak geri dönebilir.

Yukarıdaki hataların çoğu, operasyon boyunca yükle ilgilenen ve kayıt tutmakla görevli bir kişinin sahada bulunmamasından kaynaklanır. Bağımsız bir gözetmen bu boşluğu doldurarak hem anlık bildirim hem de sonradan başvurulabilecek düzenli bir kayıt sağlar.

Karan Gözetim, Gemlik merkezli olarak gemi yükleme ve tahliye gözetimi hizmeti sunar; kapsam teklif aşamasında netleşir.