Pre-Loading Survey Nedir ve Neden Yapılır?

Deniz taşımacılığında en sık tartışılan konulardan biri, tahliye limanında tespit edilen bir hasarın ne zaman oluştuğudur. Yük gemiye hasarlı mı geldi, yoksa yükleme, sefer veya tahliye sırasında mı hasar gördü? Pre-loading survey, bu sorunun ilk yarısına, yani yükün yüklemeden önceki durumuna belgeli bir cevap üretir.

İncelemede gözetmen yükün ambalajını, işaretlerini, pas ve ıslanma belirtilerini, mekanik hasarlarını ve depolanma koşullarını gözlemler. Bulgular yük kalemi bazında fotoğraflarla eşleştirilerek rapora geçirilir.

Konşimento, taşıyanın yükü hangi görünür durumda teslim aldığını gösteren temel belgedir. Uluslararası taşıma kurallarında da taşıyanın, yükün görünür durumunu konşimentoda belirtmesi öngörülür. Yük üzerinde olumsuz bir şerh bulunmayan belge temiz konşimento olarak adlandırılır.

Yüklemeden önce var olan kusurlar kaydedilmezse, konşimento yükü iyi durumda teslim alınmış gibi gösterebilir. Pre-loading survey bulguları, kaptanın hangi şerhleri düşeceğine karar verirken başvurduğu somut kayıtlardan biridir.

İnceleme en çok çelik ürünlerinde uygulanır. Çelik nem, tuzlu su ve mekanik darbelere karşı hassastır; rulo, levha, inşaat demiri, profil ve borularda pas ve kenar hasarı sık görülür. Bu nedenle çelik yükleri taşıyan armatörler ve onların P&I kulüpleri, yükleme öncesi bağımsız tespite özellikle önem verir.

Proje yükleri, makine ve ekipmanlar, kereste ve paketli genel kargo da durum tespitinin yararlı olduğu yükler arasındadır. Burada odak, ambalajın bütünlüğü, görünür darbe izleri ve koruyucu kaplamaların durumudur.

Taşıyan açısından inceleme, sorumluluk dışı kalan önceden var olan hasarların kaydedilmesini sağlar. Yükleyici açısından ise yükün sevk öncesi durumunun bağımsız bir gözle belgelenmesi, alıcıyla yaşanabilecek kalite tartışmalarında bir referans oluşturur.

Sigorta tarafları da bu raporları hasar riskini değerlendirmek ve olası taleplerde hasarın oluşum zamanını anlamak için kullanabilir. Alıcılar ise sevk öncesinde yükün genel durumuna dair bağımsız bir görüş elde etmiş olur.

Pre-loading survey, yük rıhtıma veya liman stok sahasına geldikten sonra ve yükleme başlamadan önce yapılır. Yükün istif düzeni, her kalemin görülebilmesine imkân verecek şekilde olmalıdır; üst üste yığılmış rulolarda alttaki kalemler sınırlı ölçüde incelenebilir.

Yükleme sırasında da gözetmenin gemide veya rıhtımda bulunması, sahada görülmeyen kusurların elleçleme sırasında fark edilmesine yardımcı olur. Bu nedenle bazı operasyonlarda pre-loading survey, yükleme süresince devam eden gözlemle birlikte planlanır.

Liman ve terminal işletmeleri açısından da yükün sahaya hangi durumda geldiğinin bilinmesi, depolama süresince oluşabilecek hasar tartışmalarında yararlı bir referanstır.

Raporda genellikle incelenen yük kalemlerinin listesi, kalem bazında tespit edilen kusurlar, fotoğraf ekleri, depolama koşullarına ilişkin gözlemler ve talep edilmişse önerilen konşimento şerhleri yer alır.

Önemli bulguların yükleme başlamadan önce kaptana, acenteye ve talep eden tarafa iletilmesi, şerhlerin zamanında ve doğru kalemler için düzenlenmesini kolaylaştırır.

İncelemenin tüm yük üzerinde mi yoksa örnekleme ile mi yapılacağı, raporun hangi taraf adına düzenleneceği ve bulguların kime, hangi zamanda iletileceği önceden belirlenmelidir. Yük listesinin ve istif planının gözetmene erken ulaştırılması, sahadaki çalışmayı hızlandırır.

Karan Gözetim, Gemlik merkezli olarak pre-loading survey hizmeti sunar; incelemenin kapsamı ve örnekleme yaklaşımı teklif aşamasında netleşir.