Çelik yüklerde pre-loading survey; yük listesi ve istif bilgisinin alınmasıyla başlar, depolama koşullarının gözlemlenmesi, her ürün türüne özgü kontrol noktalarının incelenmesi, bulguların kalem numarasıyla fotoğraflanması ve önemli tespitlerin yükleme öncesinde taraflara bildirilmesiyle devam eder. Aşağıdaki liste bu süreci adım adım özetler.
1. Adım: İnceleme öncesinde hangi bilgiler toplanmalı?
Sahadaki çalışmanın düzenli ilerlemesi için gözetmenin yükü önceden tanıması gerekir. Yük listesi olmadan yapılan inceleme, kalemlerin raporda doğru tanımlanmasını zorlaştırır.
- Yük listesi (packing list) ve kalem numaraları
- Ürün türleri, ağırlık ve ölçüleri
- Yükün bulunduğu saha veya depo ve istif düzeni
- Planlanan yükleme tarihi ve gemi bilgisi
- Tam inceleme mi örnekleme mi yapılacağı
- Raporun düzenleneceği taraf
2. Adım: Depolama koşulları nasıl değerlendirilir?
İncelemeye yükün kendisinden önce çevresine bakılarak başlanır. Zeminin durumu, yükün doğrudan toprağa veya su birikintisine temas edip etmediği, takoz veya kızak kullanılıp kullanılmadığı ve üzerinin brandayla örtülü olup olmadığı not edilir.
Son günlerdeki yağış ve deniz yakınlığı gibi çevresel koşullar da kayda geçirilir. Bu bilgiler, ileride pas veya ıslanmanın kaynağı tartışıldığında önemli bir bağlam sağlar.
Ayrıca yükün limana hangi yolla geldiği, örneğin kamyon, vagon veya mavna ile taşınıp taşınmadığı, mümkünse not edilmelidir. Taşıma sırasında açıkta kalan veya yağmura maruz kalan yükler, sahaya ulaşmadan önce de ıslanmış olabilir.

3. Adım: Çelik rulolarda hangi noktalar kontrol edilir?
Rulolar, çelik yükler içinde en hassas ürünlerden biridir. Kenar hasarı ve ambalaj kusurları hem görsel hem de işlevsel açıdan önem taşır.
- Dış ve iç sargılarda ezilme, çentik ve kenar hasarı
- Teleskoplanma: sargıların yanal olarak kayması
- Ovalleşme ve iç çapta (göbek) ezilme
- Koruyucu ambalajda yırtık, ıslaklık ve kenar halkalarının durumu
- Bağ çemberlerinin gevşek, kopuk veya eksik olup olmadığı
- Etiket ve işaretlerin yük listesiyle uyumu
4. Adım: Levha, inşaat demiri, profil ve borularda neye bakılır?
Levhalarda köşe ve kenar bükülmeleri, yüzey çizikleri ve paketler arasındaki nem izleri incelenir. İnşaat demiri ve profillerde demetlerin bükülmüş olup olmadığı, bağların sağlamlığı ve demet etiketlerinin okunabilirliği kontrol edilir.
Borularda ağız hasarları, ağız koruyucularının eksikliği, kaplamalı borularda kaplama hasarı ve ovalleşme belirtileri kaydedilir. Tüm ürünlerde pasın türü ve yaygınlığı ayrıca tarif edilir.
Paketlenmiş levha ve profillerde paketlerin taşıma sırasında birbirine sürtünmesi sonucu oluşan sürtünme izleri ve bağ yerlerindeki ezilmeler de ayrıca not edilir.
5. Adım: Fotoğraflama nasıl yapılmalı?
Fotoğraflar, raporun en güçlü kanıtıdır; ancak düzenli çekilmediklerinde değerleri azalır. Her kusurlu kalem için önce genel görünüm, ardından kalem numarası veya etiketi, son olarak kusurun yakın çekimi alınması önerilir.
Kusurun boyutunu anlamaya yardımcı olacak bir ölçek referansı kullanılması ve fotoğrafların kalem numaralarıyla eşleştirilerek arşivlenmesi, raporun sonradan incelenmesini kolaylaştırır. Fotoğraf tarih ve saat bilgisinin doğru olması da önemlidir.
6. Adım: Bulgular nasıl sınıflandırılır ve paylaşılır?
Tespitler, kalem bazında ve kusur türüne göre sınıflandırılır: pas, ıslanma, mekanik hasar, ambalaj kusuru, işaret eksikliği gibi. Böylece hangi kalemlerin şerhe konu olabileceği açıkça görülür.
Önemli bulgular, yükleme başlamadan önce kaptana, acenteye ve talep eden tarafa iletilir. Yükleyiciye kusurlu kalemleri değiştirme veya ayırma imkânı tanınması, son dakika anlaşmazlıklarını azaltır.
Bulguların kusur türüne göre özet bir tabloda toplanması, kaptan ve acentenin şerh kararını hızlı vermesine yardımcı olur.
7. Adım: Rapor nasıl tamamlanır?
Rapor; inceleme tarihini ve yerini, incelenen kalemleri, kullanılan yöntemi (tam inceleme veya örnekleme), depolama koşullarını, kalem bazlı kusur listesini, fotoğraf eklerini ve talep edilmişse önerilen şerhleri içerir. İncelemenin sınırları, örneğin alt sıralardaki rulolara erişilemediği, açıkça belirtilmelidir.
Karan Gözetim, Gemlik merkezli olarak pre-loading survey hizmeti sunar; inceleme yöntemi ve raporun içeriği teklif aşamasında taraflarla netleştirilir.
Sık sorulan sorular
Teleskoplanma nedir?
Teleskoplanma, rulo sargılarının birbirine göre yanal olarak kayması sonucu rulonun yan yüzeyinin düz olmaktan çıkıp kademeli bir görünüm almasıdır. Elleçlemeyi zorlaştırabileceği ve ürünü etkileyebileceği için ayrıca kaydedilir.
İnceleme sırasında rulolar yerinden oynatılır mı?
Gözetmen genellikle yükü yerinde inceler. Erişilemeyen kalemlerin kontrolü için yükün yeniden istiflenmesi gerekiyorsa bu, yükleyici veya terminal tarafından ve onların ekipmanıyla yapılır.
Yükleme sırasında yeni kusur fark edilirse ne olur?
Elleçleme sırasında fark edilen veya oluşan kusurlar da kalem bazında kaydedilir ve kaptana bildirilir. Yükleme sırasında oluşan hasarların ayrıca not edilmesi, sahada var olan kusurlardan ayrıştırılmasını sağlar.
Konular
- pre-loading survey kontrol listesi
- çelik yük inceleme adımları
- çelik rulo hasar türleri
- pre-loading survey nasıl yapılır
- teleskoplanma nedir
- yükleme öncesi fotoğraflama