Gemi kalkmadan önce lashing kontrolü; bağlama malzemesinin durumu, bağlama düzeni ve açıları, gerginlik ve kilitleme, dunnage ile destekler ve fotoğraflı kayıt başlıklarında sistematik bir inceleme yapılarak gerçekleştirilir. Tespit edilen eksikler kalkıştan önce giderilir ve nihai karar Cargo Securing Manual çerçevesinde kaptan tarafından verilir.
Son lashing kontrolü neden ayrı bir aşamadır?
Bağlama işlemi çoğu zaman yoğun bir operasyonun içinde, birden fazla ekip tarafından ve zaman baskısı altında yapılır. Bu koşullarda bir gerginin kilitlenmemesi veya bir kenar koruyucunun unutulması kolayca gözden kaçabilir.
Son kontrol, işi yapan ekipten bağımsız bir gözle tüm bağlamaların bir kez daha incelenmesini sağlar. Ayrıca yükün gemi kalkmadan önceki durumunu belgeleyerek olası bir hasar talebinde referans oluşturur.
Kontrolün etkili olması için önceden hazırlanmış bir listeyle ve belirli bir sırayla yürütülmesi önerilir. Örneğin her yük için önce malzeme, sonra düzen, ardından destekler ve en son kayıt incelenebilir. Sabit bir sıra, birden fazla yükün kontrol edildiği yoğun operasyonlarda hiçbir noktanın atlanmamasına yardımcı olur.
Malzeme kontrolünde nelere bakılır?
Kontrol, her bağlama elemanının görsel olarak incelenmesiyle başlar. Şüpheli bir parça tüm bağlamanın kapasitesini düşürür.
- Zincirlerde uzama, çatlak, bükülme veya derin korozyon var mı?
- Tel halatlarda kopuk tel, ezilme, kink veya paslanma var mı?
- Kemerlerde kesik, yırtık, yanık izi var mı ve etiket okunuyor mu?
- Gergiler, kilitler ve kancalar deforme olmuş mu, pimler tam oturuyor mu?
- Malzemelerin üzerinde kapasite işaretleri bulunuyor mu?
- Farklı esneklikte malzemeler aynı yönde birlikte kullanılmış mı?
Bağlama düzeni ve açılar nasıl değerlendirilir?
Malzeme sağlam olsa bile yanlış yerleştirilmiş bir bağlama yükü tutmayabilir. Bu aşamada bağlamaların yükü her yönde tutup tutmadığına bakılır.
- Bağlamalar yükü hem enine hem boyuna yönde tutuyor mu?
- Düzen simetrik mi, yoksa bağlamalar tek tarafa mı yığılmış?
- Bağlama açıları kayma ve devrilmeye karşı dengeli mi?
- Bağlantılar yük üzerinde tasarlanmış noktalara mı yapılmış?
- Gemi tarafındaki bağlama noktaları sağlam ve uygun görünüyor mu?
- Keskin kenarlarda koruyucu kullanılmış mı?
- Gergiler sıkılmış ve kilitlenmiş mi, tel uçları doğru bağlanmış mı?
Dunnage, takoz ve destekler nasıl kontrol edilir?
Yükün altındaki ve çevresindeki destek elemanları, bağlamalar kadar önemlidir. Dunnage'ın yeterli kesitte, sağlam ve yükün taşıyıcı noktalarının altına denk gelecek şekilde yerleştirildiği kontrol edilir.
Boşlukların takoz ve destekle doldurulup doldurulmadığına, desteklerin sıkı oturup oturmadığına ve takozların sabitlenip sabitlenmediğine bakılır. Gevşek bir takoz, seyir sırasında yerinden çıkarak yükün hareket etmesine yol açabilir. Kaymaz ped kullanılan yüklerde pedlerin doğru konumda olduğu teyit edilir.
Dunnage'ın yükün ağırlığı altında ezilmediği, çatlamadığı ve yükün metal zeminle doğrudan temas etmediği de kontrol edilmelidir. Islak veya çürük kereste, hem taşıma kapasitesini kaybeder hem de nem nedeniyle yükte hasara yol açabilir. Çelik yapı ile yük arasında bırakılan boşlukların seyir sırasında yükün hareket etmesine izin vermeyecek ölçüde olduğu teyit edilir.
Kayıt ve fotoğraflama nasıl yapılmalıdır?
İyi bir kontrol, iyi bir kayıtla tamamlanır. Fotoğraflar ve notlar, daha sonra bağlamanın yükleme limanındaki durumunu kanıtlayan en önemli belgelerdir.
- Her yük için önce genel görünüm, ardından yakın detay fotoğrafları çekin
- Gergi kilitleri, tel uçları ve kenar korumaları gibi kritik noktaları ayrıca belgeleyin
- Fotoğrafların tarih ve saat bilgisini koruyun
- Yükün gemideki konumunu ve tanımını her kayıtla eşleştirin
- Eksikleri, kime bildirildiğini ve nasıl giderildiğini yazılı olarak not edin
Yük tipine göre kontrol listesine neler eklenir?
Genel kontrol listesi her yükte kullanılabilir, ancak bazı yük tiplerinde ek başlıklar gerekir. Bu ekler, yükün kendine özgü kayma veya hasar risklerini hedefler.
- Rulo sac: Takozların ve kama dunnage'ın sıkı oturması, sıralar arasında boşluk bulunmaması
- Araç ve iş makineleri: Frenlerin çekili, vitesin uygun konumda, kepçe veya bom gibi hareketli parçaların sabitlenmiş olması
- Sandıklı yükler: Sandığın bağlama kuvvetine dayanıklı olması, kemerlerin sandığı ezmemesi
- Güverte yükü: Rüzgâra açık yüzeyler, branda bağlantıları ve geçiş yollarının açık kalması
- Boru ve uzun profiller: İstif katmanlarının kaymaya karşı desteklenmesi ve uçların korunması
Eksik tespit edildiğinde süreç nasıl işler?
Tespit edilen her eksik, bağlamadan sorumlu ekibe ve birinci zabite derhal bildirilir. Eksik giderildikten sonra ilgili nokta yeniden kontrol edilir ve kayıt güncellenir. Giderilemeyen bir eksik varsa bu durum açıkça raporlanmalıdır.
Bağlamanın denize elverişli olup olmadığına ilişkin nihai karar, geminin Cargo Securing Manual'ı çerçevesinde kaptana aittir. Karan Gözetim, Gemlik merkezli olarak lashing ve yük emniyeti alanında hizmet sunar; kapsam teklif aşamasında netleşir.
Sık sorulan sorular
Son lashing kontrolü ne zaman yapılmalı?
Kontrol, bağlama işlemi tamamlandıktan sonra ve gemi kalkmadan önce, eksiklerin giderilmesine yetecek zaman bırakılarak yapılmalıdır. Büyük operasyonlarda her yük tamamlandıkça ara kontroller yapılması da süreci kolaylaştırır.
Son kontrolü kim yapmalıdır?
Gemi personeli bağlamaları her durumda kendi kontrolünden geçirir. Bunun yanında yük sahibi, kiracı veya sigorta tarafı, bağlamanın bağımsız bir taraf tarafından incelenip kayıt altına alınmasını isteyebilir.
Seyir sırasında lashing kontrolü kimin sorumluluğundadır?
Gemi limandan ayrıldıktan sonra bağlamaların izlenmesi ve gerektiğinde yeniden gerdirilmesi gemi personelinin sorumluluğundadır. Bu kontroller hava ve deniz koşulları elverdiğinde, personel güvenliği gözetilerek yapılır.
Konular
- lashing kontrol listesi
- lashing kontrolü nasıl yapılır
- yük bağlama kontrolü
- sefer öncesi yük kontrolü
- lashing muayenesi
- yük emniyeti kontrol listesi